Omgevingsplan over een paar weken!
De (tijdelijke) stappen in een notendop, en ook: waar vind je ze?
De laatste motie van de Eerste Kamer om uitstel te bewerkstelligen lijkt van tafel. De komst van de Omgevingswet per 1 januari 2024 is daarmee onontkoombaar. Dat betekent dat iedere gemeente in Nederland per 1 januari 2024 van rechtswege over een omgevingsplan beschikt.
Er moet daarna veel gebeuren om tot een omgevingsplan te komen dat voldoet aan alle voorschriften die de Omgevingswet daaraan stelt. Voor zo’n breed plan en omvangrijke taak loont het om de hoofdlijnen in een notendop op een rij te hebben.
Het omgevingsplan ziet op het hele gemeentelijke grondgebied. Voor de gemeente die nog geen integraal nieuw omgevingsplan heeft op- en vastgesteld geldt een transitieperiode tot 1 januari 2032, er is dus nog maximaal 8 jaar te gaan totdat iedere gemeente over een omgevingsplan beschikt.
Omgevingsplan van rechtswege
Voor de meeste gemeenten zal gelden dat er nog geen omgevingsplan nieuwe stijl is vastgesteld. Tot en met uiterlijk 31 december 2031 bestaat het omgevingsplan van rechtswege uit:
- Het tijdelijk deel van het omgevingsplan (alle bestaande ruimtelijke regels zoals bestemmingsplan of beheersverordening);
- De regels uit de gemeentelijke erfgoed- en geurverordeningen en de regels uit afvoer van grond- en regenwater;
- De bruidsschat (met name algemene rijksregels voor bouwen en milieubelastende activiteiten)
Waar zijn de regels voor de transitieperiode te vinden?
Deze termijn, de inhoud van de omgevingsplannen tot die tijd zijn niet even makkelijk te vinden. De einddatum voor de overgangstermijn is te vinden in het Koninklijk Besluit van 10 juli 2023 (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2023-267.html) waarin diverse tijdstippen voor het ingaan van verplichtingen zoals het hebben van een omgevingsplan zijn opgenomen.
De ruimtelijke regels betreffen niet alleen alle onherroepelijke bestemmingsplannen of andere ruimtelijke regels, ook ruimtelijke plannen die nog in procedure zijn vallen nog na 1 januari 2024 onder het omgevingsplan van rechtswege zolang zij maar voor 1 januari 2024 in ontwerp ter inzage zijn gelegd.
De inhoud van het tijdelijk deel van het omgevingsplan vloeit voort uit de Invoeringswet Omgevingswet (artikel 22.1 e.v.) en de bruidsschat is terug te vinden via het Invoeringsbesluit (https://zoek.officielebekendmakingen.nl/stb-2020-400.html) en diverse aanvullingsbesluiten. De tekst van de bruidsschat is straks zichtbaar in het DSO (Digitaal Stelsel Omgevingswet), als onderdeel van de regels die deel uitmaken van het omgevingsplan. De inhoud van de bruidsschat is dus niet in wettelijke regels te vinden, het gaat om regels die automatisch deel zullen uitmaken van alle omgevingsplannen van rechtswege.
De bestaande gemeentelijke verordeningen op gebied van erfgoed, geur en water zijn al kenbaar via overheid.nl en zijn per 1 januari 2024 ook in het omgevingsplan opgenomen en via het DSO zichtbaar.
En dan? Tijdelijk omgevingsplan omzetten naar definitief omgevingsplan
Het omgevingsplan zorgt voor een evenwichtige toedeling van functies aan locaties. Alle regels in de verschillende gemeentelijke verordeningen die zien op de fysieke leefomgeving worden tegen het licht gehouden en al dan niet opgenomen in het omgevingsplan. Als de gemeente de betreffende regel wil behouden, moet deze in het omgevingsplan worden opgenomen. Zo nee, dan komt de regel te vervallen. Het overige deel van de betreffende verordening kan behouden blijven, als aparte verordening buiten het omgevingsplan.
Deze inventarisatie en omzetting vormt een behoorlijke klus. Binnen de transitieperiode kan voor het hele grondgebied van de gemeente in een keer een omzetting plaatsvinden, het mag ook in delen waarvoor dan ook weer voorwaarden gelden: per locatie waarvoor omzetting van ruimtelijke regels plaatsvindt geldt dat alle regels op die locatie dan moeten voldoen aan de Omgevingswet. Ook is het mogelijk om per thema aanpassingen te doen voor het hele grondgebied, zoals voor het kappen van bomen.
Ook voor de bruidsschat geldt de overgangstermijn tot 1 januari 2032. Binnen die termijn kiest de gemeente ervoor om de regels uit de bruidsschat te behouden (zij gaan dan onderdeel uitmaken van het omgevingsplan), aan te passen of te laten vervallen.
Voor alle aanpassingen geldt dat de regels moeten voldoen aan de instructieregels van rijk en/of provincie.
Flink wat werk aan de winkel. Die acht jaar zijn zo voorbij!