Als er een duidelijke reden is waarom niet tijdig een bezwaar- of beroepschrift is ingediend, kan dit niet aan de indiener worden toegerekend. Tot voor deze uitspraak werd sporadisch aangenomen dat er bijzondere omstandigheden waren waardoor de termijnoverschrijding verschoonbaar kon worden geacht. (Zie Cbb 30 januari 2024, ECLI:NL:CBB:2024:31).
De uitspraak werd al verwacht omdat de AG Widdershoven hierover een conclusie had geschreven, waarin voor deze verruiming werd gepleit (7 september 2023 (ECLI:NL:CBB:2023:476). En ondanks, dat het gaat om een uitspraak van het Cbb, is deze gewezen door de grote kamer, waardoor de lijn moet worden toegepast in alle bestuursrechtelijke zaken.
Wat is er gewijzigd?
De grote inhoudelijke ommezwaai houdt in dat bij de beoordeling van de verschoonbaarheid van een termijnoverschrijding meer rekening moet worden gehouden met bijzondere omstandigheden. Bij de beoordeling volgen de rechters een op het individuele geval gerichte, contextuele benadering.
Anders dan voorheen kan het bij deze bijzondere omstandigheden nu ook gaan om persoonlijke omstandigheden, bijvoorbeeld psychisch onvermogen, ernstige ziekte of ongeval van de indiener of ziekte of overlijden van diens naasten, of om externe omstandigheden, zoals een natuurramp, een besmettelijke dierziekte op het bedrijf of een brand in de woning of in een bedrijfspand.
Als de indiener helemaal geen verwijt kan worden gemaakt, kan een termijnoverschrijding verschoonbaar zijn. Maar dat geldt nu ook als er slechts sprake is van een “geringe” verwijtbaarheid. De ruimte daarvoor biedt de term “redelijkerwijs” in het huidige artikel 6:11 Awb. Dit is afweging die in het concrete geval moet worden gemaakt en waarbij de persoon van degene die bezwaar of beroep wilde indienen van belang is; het maakt verschil of het gaat om een individuele burger, een onderneming, een belangenorganisatie of een bestuursorgaan, de mate van deskundigheid en professionaliteit. En ook de omvang van de termijnoverschrijding is een belangrijke factor om mee te wegen en de vraag of belangen van derden spelen.
Als de termijnoverschrijding niet aan de indiener kan worden toegerekend, is voor het aannemen van verschoonbaarheid ook vereist dat het bezwaar- of beroepschrift is ingediend zo spoedig als dit redelijkerwijs kon worden verlangd. Ook daar volgt een verruiming, de huidige termijn daarvoor bedraagt 2 weken, maar in de uitspraak wordt de termijn verruimd naar 6 weken.
Niet gewijzigd is
De rechter blijft de verschoonbaarheid, onder de huidige wetgeving, ambtshalve beoordelen. Er hoeft dus geen beroep door partijen op te worden gedaan. Ook de suggestie van de advocaat-generaal om te bepalen dat een niet-ontvankelijk bezwaar door een bestuursorgaan altijd ook dient op te vatten als een verzoek om terug te komen van het in rechte onaantastbare besluit, wordt niet overgenomen omdat de huidige wetgeving dat niet mogelijk maakt. Dat neemt niet weg, stelt het Cbb dat een bestuursorgaan ervoor kan kiezen om overeenkomstig dit voorstel van de raadsheer advocaat-generaal te handelen.
In dit geval
In deze zaak werd de termijnoverschrijding niet verschoonbaar geacht, de besluiten met daarin de vaststelling van een TVL subsidie zijn ontvangen, maar over het hoofd gezien. De coronapandemie en het feit dat het ging om een hotel en veel besluiten werden ontvangen, zijn geen bijzondere omstandigheden. Het gaat om een onderdeel uit van een groep van ondernemingen die hotels exploiteert en die hadden juist extra alert moeten zijn op de ontvangst van dit soort besluiten.
Overige uitspraken
Verder zijn vandaag (30 januari 2024) ook in 3 andere zaken uitspraken gewezen waarin deze lijn wordt toegepast, deze heb ik voor de snelheid in een paar woorden samengevat:
ECLI:NL:CBB:2024:32 (over een beroepschrift dat 23 minuten te laat werd ingediend, de termijnoverschrijding wordt vanwege meerdere redenen verschoonbaar geacht)
ECLI:NL:CBB:2024:33 (vanwege de bijstand in de procedure door een professionele rechtshulpverlener is de termijnoverschrijding niet verschoonbaar)
ECLI:NL:CBB:2024:34 (besluit niet geopend, blijft voor rekening van de bezwaarde komen, termijnoverschrijding niet verschoonbaar).
