Ons kantoor blijft alle richtlijnen van de overheid in verband met het coronavirus volgen. Wij werken door en ons kantoor is tot nader order als volgt bereikbaar:
Afspraken
Het heeft onze voorkeur om afspraken telefonisch of via Skype of Facetime te houden. Mocht een afspraak op kantoor of op een andere locatie moeten plaatsvinden, dan kijken we in overleg hoe deze afspraak kan doorgaan.
Telefonische bereikbaarheid
Ons kantoor blijft gewoon bereikbaar via het algemene nummer 035 54 31 333
(en voor het overige zijn wij ook bereikbaar op onze mobiele nummers, die u kunt terugvinden bij ‘Over ons’)
Procedures en zittingen
Reeds geplande zittingen zullen hoogstwaarschijnlijk geen doorgang vinden. Schriftelijke procedures zullen zoveel mogelijk doorgaan. Voor zover aan de orde in uw geschil, zullen wij in contact met u treden om te bespreken hoe dat zal plaatsvinden.
Mocht u vragen hebben, dan kunt u ons altijd bellen of e-mailen.
———
Onderstaand geven wij u over een aantal onderwerpen meer gedetailleerde informatie in verband met maatregelen als gevolg van de uitbraak van het coronavirus. Staat uw vraag er niet tussen, belt u ons dan vooral. Wij denken graag met u mee naar passende oplossingen.
Procedures en zittingen
De gerechtsgebouwen zijn sinds 17 maart jl. dicht. De rechtspraak is bezig om de gebouwen coronaproof te maken. Vanaf 11 mei 2020 zullen gebouwen geleidelijk aan worden opengesteld. Dit zal eerst zijn voor strafzaken, jeugd(straf)- en familierechtzaken. Voor urgente zaken en voor specifieke rechtsgebieden zijn tijdelijke wetten en regelingen in het leven geroepen (o.a. Aanvullende procesregeling Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in verband met COVID-19-maatregelen, en verder: Tijdelijke wet COVID-19 Justitie en Veiligheid, Algemene regeling zaaksbehandeling Rechtspraak, Tijdelijke regeling bestuursrecht, Tijdelijke regeling handel en kanton en Tijdelijke regeling handelszaken hoger beroep). Zeer urgente zaken worden schriftelijk of via telefonische (beeld)verbinding behandeld. In beginsel vindt er geen mondelinge behandeling plaats. Omdat deze werkwijze inbreuk maakt op het beginsel van openbaarheid van rechtspraak, is het gebruik van telefonische (beeld)verbindingen in plaats van mondelinge behandelingen uitzondering en moet er zoveel mogelijk worden gezocht naar alternatieve maatregelen zoals bijvoorbeeld het volgen van de fysieke zitting via een livestream of anders toch uitstel zodat de behandeling op een later moment alsnog in de volle openbaarheid kan plaatsvinden.
Wat betekent dat voor uw lopende procedures?
Bestuursrechtzaken
Van de reguliere bestuursrechtzaken gaan alleen de voorlopige voorzieningen met “superspoed” door. Deze zaken worden bovendien zoveel mogelijk schriftelijk afgehandeld. Alleen in uitzonderlijke situaties vindt een fysieke zitting plaats, maar dan zonder publiek en eventueel met maximaal drie journalisten. Inlichtingencomparities en zittingen kunnen ook telefonisch of via beeldverbinding plaatsvinden. Wij houden rekening met een uitstel van 4 tot 6 maanden voordat zaken opnieuw op zitting komen.
Deze aanpak geldt ook na 28 april 2020 tot en met 19 mei 2020. Vanaf 11 mei 2020 zal gefaseerd worden opgestart met fysieke zittingen. Rechtszaken met groot maatschappelijk belang krijgen prioriteit.
Civiele zaken
Zaken die via schriftelijke zittingen lopen, lopen gewoon door. Mondelinge behandelingen vinden niet plaats. Eventueel worden mondelinge behandelingen uitgesteld of vervangen door een schriftelijke procedure of vinden plaats via een telefonische (beeld)verbinding als de rechter de zaak aanmerkt als (super)spoedeisend. Vonnissen worden uitgesproken en toegestuurd. Geldende wettelijke termijn voor schriftelijke procedures worden gerespecteerd. Ook hier geldt dat “superspoed” zaken in kort geding, beslag of andere voorlopige voorzieningen kunnen doorgaan, als de rechter dat bepaalt. Zittingen vinden dan bij voorkeur digitaal (via Skype of Facetime) plaats.
Heeft u een (super)spoedeisende kwestie, dan bezien wij graag met u wat de mogelijkheden zijn om deze behandeld te krijgen.
Onteigeningen
Voor onteigeningsprocedures geldt hetzelfde als voor de bestuursrechtelijke en civiele procedures. Zittingen gaan niet door en termijnen voor het indienen van stukken gelden vooralsnog gewoon. Daar moet u zich dus wel aan houden. In individuele zaken kan mogelijk een andere instructie gelden, bijvoorbeeld voor het via Skype toelichten van zienswijzen. Intussen wordt achter de schermen doorgewerkt aan diverse plannen waarvoor onteigening nodig is. Denk bijvoorbeeld aan de fietsroute Groningen – Winsum, de PAS-maatregel Lingegebied en Diefdijk-Zuid op grond waarvan herstelmaatregelen in het kader van stikstof kunnen worden genomen, de reconstructie van de A1 tussen Apeldoorn en Azelo, de voorbereiding van het project A28/A1 Knooppunt Hoevelaken, de verbreding van de A27 tussen de knooppunten Hooipolder en Houten.
Belt u ons gerust met vragen of als u hierover meer wilt weten.
Tijdelijk digitaal vergaderen en besluiten door provincies, gemeenten, waterschappen en gemeenschappelijke regelingen
In verband met de coronamaatregelen is op 9 april 2020 de Tijdelijke wet digitale beraadslaging en besluitvorming provincies, gemeenten, waterschappen, gemeenschappelijke regelingen en openbare lichamen Bonaire, Sint Eustatius en Saba gepubliceerd en onmiddellijk in werking getreden. Op grond daarvan kunnen gemeenteraden, provinciale staten, algemene besturen van waterschappen, besturen van gemeenschappelijke regelingen in Nederland en de eilandsraden van Bonaire en Saba voortaan digitaal vergaderen en digitaal besluiten nemen tijdens die vergaderingen. Openbare vergaderingen moeten door belangstellenden live gevolgd kunnen worden.
De wet vormt een (tijdelijke) aanvulling op de relevante wetten zoals de Provincie- en de Gemeentewet. De wet ziet alleen op het vergaderen en beraadslagen zelf, niet op de manier van publiceren van de besluiten.
Digitale besluitvorming is op dit moment juridisch niet mogelijk. Dit wetsvoorstel regelt een tijdelijke uitzondering hierop zolang een openbare fysieke vergadering niet of niet goed mogelijk is. Voorwaarde is dat de openbaarheid van vergaderingen behouden blijft via een openbare videoverbinding. Daarvoor moet het systeem dat een orgaan gebruikt bij alle leden beschikbaar zijn en moeten de leden voor de voorzitter, elkaar en het publiek herkenbaar zijn. De besluitonderwerpen worden vooraf digitaal ter inzage gelegd. In die gevallen waarin stembriefjes nodig zijn kunnen deze achteraf binnen een bepaalde termijn bij de voorzitter worden ingeleverd. Bij ministeriële regeling kunnen verder regels worden gesteld over de technische vereisten van de digitale omgeving, de toegang tot de digitale omgeving en de wijze van beraadslaging en besluitvorming. Overigens zijn fysieke vergaderingen ondertussen niet verboden.
De wet vervalt in beginsel op 1 september 2020 maar kan bij koninklijk besluit nog verlengd worden met (steeds) maximaal twee maanden. De wet zal daarna, op zijn vroegst in september, geëvalueerd worden. Wij kunnen ons voorstellen dat er een verlenging nodig is, of dat deze wet of elementen daarvan als vast onderdeel van de betreffende wetten blijvend onderdeel van de wetten gaan vormen en bij vergelijkbare calamiteiten ingezet kunnen worden.
Private rechtspersonen (verenigingen, inclusief verenigingen van eigenaars, coöperaties, stichtingen en vennootschappen)
Net zoals er een wettelijke regeling is op grond waarvan publieke rechtspersonen digitaal kunnen vergaderen, is er een vergelijkbare regeling voor private rechtspersonen. De Tijdelijke wet Covid-19 Justitie en Veiligheid beoogt rechtspersonen, hun leden en aandeelhouders rechtszekerheid te geven over de noodzakelijke besluitvorming en de rechtsgeldigheid daarvan. De Tijdelijke wet geeft wettelijk vereiste kaders voor afwijkingen voor het houden van vergaderingen en voor besluitvorming (van leden, aandeelhouders, maar ook van bestuur en raden van commissarissen of raden van toezicht) en voor uitstel van wettelijke termijnen. Zo kan vergaderd en besloten worden zonder dat het nodig is om fysiek bijeen te komen. Ook bepaalt de Tijdelijke wet, dat statutaire bepalingen die de bevoegdheden van het bestuur beperken, zoals bijvoorbeeld goedkeuring van een ander orgaan (denk aan raad van commissarissen of raad van toezicht), niet van toepassing zijn.
Voor het houden van digitale vergadering gelden twee voorwaarden: de eerste is dat de vergadering via een elektronisch communicatiemiddel te volgen moet zijn en de tweede is dat leden/aandeelhouders in de gelegenheid moeten zijn gesteld om schriftelijke of elektronisch vragen te stellen over de onderwerpen die op de agenda staan, voorafgaand aan de vergadering en ook tijdens de vergadering. Als het bestuur van oordeel is dat het voor de rechtspersoon en de daarbij betrokkenen beter is om de jaarvergadering uit te stellen in plaats van een digitale vergadering te houden, dan kan dat met ten hoogste vier maanden. Ook kan het bestuur besluiten om de termijn voor het opstellen van de jaarrekening te verlengen met ten hoogste vier maanden (in geval van verenigingen en coöperaties) of vijf maanden (ingeval van vennootschappen). Speciaal voor verenigingen van eigenaars wordt genoemd dat er knelpunten kunnen ontstaan over besluiten over onderhoud, het vaststellen van de jaarrekening en het vaststellen van de bijdrage aan het reservefonds. Ook daarover kan digitaal vergaderd en besloten worden. Of anders kan het bestuur besluiten tot verlengen van de termijn voor het houden van een vergadering met ten hoogste zes maanden.
Contracten
Door het coronavirus en de maatregelen die van regeringswege zijn afgekondigd komen contractuele afspraken in het gedrang. Hoe te handelen? Hieronder geven wij antwoorden op een aantal vragen.
Gelden leverings- en betalingstermijnen nog steeds?
Ja, die blijven gelden. Er is in beginsel geen reden om daarvan af te wijken, tenzij ….:
- Er in uw overeenkomst iets anders is geregeld, zoals bijvoorbeeld een overmacht clausule. Overmacht kan aanleiding zijn om andere afspraken te maken of de overeenkomst zelfs helemaal te ontbinden. Dan is het nog de vraag of de corona-uitbraak kan gelden als overmacht. Er zijn overmacht clausules waarin is omschreven welke omstandigheden kunnen gelden als overmacht, bijvoorbeeld: staking, brand, extreme weersomstandigheden, ziekten en plagen of overheidsmaatregelen. Dan lijkt het duidelijk. Maar ook als dat zo is, moet nog steeds zorgvuldig worden onderzocht of inderdaad aan alle voorwaarden voor overmacht wordt voldaan. Zo wordt in vele sectoren gewoon doorgewerkt, al is het op een andere manier. Als er gewoon gepresteerd kan worden, is er geen sprake van overmacht. Als er geen (duidelijke) overmacht clausule is, of er is niet aan voldaan, kan op basis van een zorgvuldige analyse gekeken worden of het mogelijk is om af te wijken van de gemaakte afspraken.
- De wet u tegemoet komt. U kunt misschien een beroep doen op wettelijke bepalingen met betrekking tot overmacht (geregeld in artikel 6:75 Burgerlijk Wetboek), redelijkheid en billijkheid (artikel 6:248 Burgerlijk Wetboek) of onvoorziene omstandigheden (artikel 6:258 Burgerlijk Wetboek). Als u door overmacht de gemaakte afspraken niet na kunt komen, is er wel sprake van een tekortkoming, maar volgens de wet kan die tekortkoming u dan niet worden toegerekend. Dan bent u door de niet-nakoming geen schadevergoeding verschuldigd. Wel kan de tekortkoming een reden zijn om de overeenkomst te ontbinden. Of u op grond van redelijkheid en billijkheid tot andere invulling van uw gemaakte afspraken kunt komen, is geheel afhankelijk van de situatie. Natuurlijk kunt u altijd proberen om in overleg met uw contractspartij tot afspraken kunt komen, maar het kan zijn dat deze niet verplicht is om daarin mee te gaan. Let u er verder op dat alleen de rechter bij onvoorziene omstandigheden een overeenkomst kan wijzigen of zelfs ontbinden. Belt u ons in alle gevallen voor nader advies.
Kan ik lopende onderhandelingen over nieuwe (bouw)projecten opschorten of beëindigen?
Dat hangt ervan af. De nu door de overheid afgekondigde maatregelen gelden tot en met 6 april 2020. Het is nog maar de vraag wat er daarna gaat gebeuren. Als de maatregelen worden verlengd of zelfs aangescherpt, kan dat misschien een reden zijn om tot andere afspraken te komen, maar daar is voorzichtigheid geboden, zeker als de gesprekken betrekking hebben op projecten met een lange doorlooptijd. Dan is het aan te raden om bijvoorbeeld de planning aan te passen en rekening te houden met extra lange levertijden. Het direct en volledig beëindigen van lopende onderhandelingen lijkt nu niet aan te raden. Als de overheidsmaatregelen na 6 april a.s. niet langer gelden, is de corona-uitbraak in ieder geen reden om gesprekken op te schorten of te beëindigen.
Er is een koopovereenkomst gesloten, maar levering moet nog plaatsvinden. Kan een koper daar nog onderuit?
Nee, de koper blijft door het aangaan van de koopovereenkomst gebonden, tenzij de koper nog een beroep kan doen op een ontbindende voorwaarde, zoals een financieringsvoorbehoud of een bouwkundige keuring.
Er is een evenement gepland, dat door de overheidsmaatregelen niet door kan gaan. Kan ik annuleringskosten in rekening brengen?
Dat hangt ervan af. Veel algemene voorwaarden bevatten een bepaling over annuleringskosten. Als de algemene voorwaarden van toepassing zijn, kunt u daar een beroep op doen. Als er niets is geregeld over annulering en kosten, dan kan er mogelijk aanspraak worden gemaakt op schadevergoeding als de annulering is aan te merken als een toerekenbare tekortkoming. Als dit bij u speelt, denken we graag met u mee of u aanspraak kunt maken op annuleringskosten.
Vergunningen
Ook vergunningen die zijn aangevraagd of verkregen kunnen beïnvloed worden door de werking van de overheidsmaatregelen. We willen u graag helpen met de antwoorden op de volgende vragen.
Wat gebeurt er met de aanvraag voor een omgevingsvergunning die ik heb ingediend?
De normale beslistermijn voor het behandelen van de zaken blijven gelden. In overleg met de aanvrager kan een college besluiten deze termijnen te verlengen.
Wat gebeurt er met de behandeling van een ontwerp bestemmingsplan?
De gemeentehuizen zijn veelal dicht en er liggen een groot aantal gemeentelijke plannen en besluiten ter inzage. Veelal zijn plannen ook raadpleegbaar op ruimtelijke plannen. Ondanks dat mag worden verwacht dat de termijn voor ter inzage legging na openstelling van het gemeentehuis wordt hervat, of beter opnieuw gaat lopen, is het voor burgers verstandig om toch maar een zienswijze of beroep in te dienen tegen deze (ontwerp) plannen.
Niet alle besluiten zijn digitaal raadpleegbaar. Veelal geven gemeenten digitale kennis van verleende besluiten. Burgers zullen daarom wel op de hoogte zijn dat een besluit is verleend. Deze zijn ook digitaal opvraagbaar bij gemeenten. En ook hier geldt dat het verstandig is om binnen de termijn bezwaar of beroep in te dienen, ook al heeft een burger nog geen kennis genomen van de inhoudelijke besluiten. Intrekken van bezwaar of beroep na kennisname is altijd mogelijk.
De besluitvorming over ontwerp bestemmingsplannen vindt plaats door de gemeenteraad. Veel gemeenteraden vergaderen niet door de corona-uitbraak. De gemeenteraad van Amsterdam behandelt alleen nog onderwerpen waarvan bespreking of besluitvorming echt niet kan wachten. Dat gebeurt in commissievergaderingen zonder insprekers of publiek. De vergaderingen zijn wel te volgen via de website en via schriftelijk inbreng per e-mail is ook inspraak nog altijd mogelijk.
Wij kunnen met u van geval tot geval kijken wat er speelt in uw situatie. Neem gerust contact op met ons.
Kan ik een verkregen vergunning nog gebruiken als het evenement wordt uitgesteld en later alsnog plaatsvindt?
Dat ligt aan de vergunning, veelal zijn daarin data opgenomen waarop het evenement kan plaatsvinden. Is dat het geval, zal een nieuwe vergunning moeten worden verkregen voor een nieuwe datum. Inhoudelijk zal deze nieuwe vergunning vergelijkbaar zijn met de verleende vergunning.
Ik heb binnenkort een zitting bij een bezwaarschriftencommissie, gaat die door?
Omdat de meeste gemeentehuizen zijn gesloten, zijn de bezwaarschriftencommissies bij gemeenten uitgesteld. Van geval tot geval wordt bekeken of de zaak schriftelijk kan worden afgedaan of horen digitaal kan plaatsvinden.